Prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą lub będąc wspólnikiem spółki osobowej (cywilnej, jawnej lub partnerskiej) jesteśmy podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Podejmując decyzję o założeniu takiej spółki stajemy przed wyborem odpowiedniej dla Nas formy opodatkowania. Często zadajemy sobie wtedy pytanie jakie mamy do wyboru? Czym się one różnią? Która forma będzie dla Nas najkorzystniejsza? W poniższym wpisie postaram się krótko je opisać.
Obecnie mamy do wyboru 3 formy opodatkowania działalności gospodarczej, plus jedną, która występuje na specjalnych zasadach:
- zasady ogólne (skala podatkowa 12% i 32%),
- ryczałt ewidencjonowany,
- stawka liniowa 19%,
- karta podatkowa (od 2022 r. niemożliwa do wyboru jako nowa forma opodatkowania, tylko możliwa jako kontynuacja dla przedsiębiorców korzystających z niej na dzień 31.12.2021).
Skala podatkowa
Jest to domyślna forma opodatkowania dla wszystkich podatników, jeśli nie wybiorą inaczej. Charakteryzuje się następującymi cechami:
- opodatkowaniu podlega dochód, tj. różnica między uzyskanymi przychodami, a kosztami uzyskania przychodu, z czego pierwsze 30 000 zł to kwota wolna od podatku. Oznacza to, że zapłacimy podatek dopiero od nadwyżki ponad tą kwotę,
- dochód może być pomniejszony o zapłacone składki społeczne ZUS. Składka zdrowotna nie jest kosztem, tzn., że nie obniży Nam podatku,
- stawki podatku: 12% oraz 32%, do kwoty dochodu 120 000 zł podatek wynosi 12% minus podatek od kwoty wolnej od podatku (kwota 3 600 zł), powyżej kwoty 120 000 zł zapłacimy 32% podatku,
- w jednym zeznaniu podatkowym możemy rozliczyć dochody z różnych źródeł, można rozliczyć się także wspólnie z małżonkiem, można także uwzględnić wszelkie ulgi podatkowe.
Ryczałt ewidencjonowany
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania, w której płacimy podatek tylko od osiągniętego przychodu. Nie ma tu możliwości pomniejszenia go o poniesione koszty.
Najważniejsze cechy:
- przychód można pomniejszyć jedynie o zapłacone składki społeczne ZUS, 50% zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, straty z lat ubiegłych oraz inne ściśle określone wydatki,
- stawki podatku: od 2% do 17% (w zależności od rodzaju wykonywanej działalności gospodarczej),
- nie prowadzi się Książki przychodów i rozchodów (KPiR),
- występuje limit przychodów – nie mogą one przekroczyć 2 mln EUR rocznie,
- ograniczenie: niektóre rodzaje działalności nie mogą korzystać z ryczałtu,
- z uzyskania przychodów zryczałtowanych nie można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem,
- nie można uwzględnić ulg podatkowych (np. internetowej, na dziecko),
- brak możliwości rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
To idealna forma opodatkowania, jeśli:
-
- prowadzi się działalność z niskimi kosztami, albo nie występują one w ogóle,
- występuje prosty model przychodów,
- chcemy oszczędzić na czasie i formalnościach,
- nie chcemy płacić dużo za księgowość.
Podatek liniowy
Stawka liniowa oznacza, że dochody przedsiębiorcy są opodatkowane jedną stałą stawką podatkową w wysokości 19%, niezależnie od ich wysokości.
Najistotniejsze cechy:
- opodatkowany jest dochód, co oznacza, że osiągnięte przychody można pomniejszyć o koszty ich uzyskania,
- uzyskany dochód można pomniejszyć o zapłacone składki społeczne ZUS, a także o składkę zdrowotną (obecnie do limitu kwoty 12 900 zł – stan na 2025 rok),
- podatnicy tej formy opodatkowania opłacają składkę zdrowotną w wysokości 4,9% dochodu, czyli niższą, niż w przypadku pozostałych form opodatkowania,
- występuje tu odrębne zeznanie podatkowe (PIT-36L), gdyż dochodów opodatkowanych podatkiem liniowym nie można łączyć z innymi dochodami z innych źródeł,
- ograniczenie: brak kwoty wolnej od podatku,
- nie można uwzględnić ulg podatkowych,
- brak możliwości rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Dla kogo ta forma opodatkowania będzie najkorzystniejsza? Dla przedsiębiorców:
- uzyskujących wysokie dochody (powyżej 180 000 zł rocznie),
- nie korzystających z żadnych ulg podatkowych,
- nie rozliczających się wspólnie z małżonkiem,
- osiągających stałe, wysokie przychody i stosunkowo niewielkie koszty.
Karta podatkowa
Korzystanie z karty podatkowej oznacza, że przedsiębiorca płaci stałą miesięczną kwotę podatku, niezależnie od wysokości przychodów.
Warto nadmienić, że ta forma opodatkowania od 2022 r. niemożliwa jest już do wyboru jako nowa forma opodatkowania. Możliwa jest tylko jako kontynuacja dla przedsiębiorców korzystających z niej na dzień 31.12.2021.
Najważniejsze cechy:
- podatek płaci się do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który opłacany jest podatek,
- to forma opodatkowania tylko dla konkretnych zawodów i branż, np. fryzjerzy, mechanicy, lekarze, kosmetyczki, szewcy,
- występuje brak obowiązku prowadzenia księgowości,
- miesięczna kwota podatku do zapłaty jest łatwo przewidywalna,
- oszczędność czasu i mała ilość formalności,
- brak możliwości odliczania kosztów uzyskania przychodów,
- brak elastyczności (stała stawka, nawet przy braku przychodów),
- ograniczenia co do branży i zatrudnienia,
- brak możliwości prowadzenia innej działalności gospodarczej,
- małżonek nie może prowadzić działalności w tym samym zakresie.
Wybór odpowiedniej formy opodatkowania to bardzo ważna decyzja, którą należy podjąć na samym początku, już przy zakładaniu działalności gospodarczej. Należy bardzo dobrze przeanalizować dane na temat przewidywanych przychodów, kosztów, rodzaju prowadzonej działalności oraz planowanego zatrudnienia. W oparciu m.in. o te dane należy przeprowadzić wnikliwą analizę w przypadku której formy opodatkowania płacone obciążenia podatkowe będą najniższe. Jeśli występują jakiekolwiek wątpliwości, najlepszym rozwiązaniem będzie skontaktowanie się z odpowiednim biurem rachunkowym, które rzetelnie doradzi w tym wyborze. W biurze rachunkowym LUNA TAX znajdą Państwo pomoc w tej kwestii. Zapraszamy do współpracy oraz do zapoznania się z ofertą dotyczącą naszych usług.
